'ސައިކްލޮސްޕޯރާ ކަޔެޓަނެންސިސް' އަކީ ހަމަ ލޮލަށް ނުފެންނަ ކުޑަކުޑަ ޕެރަސައިޓެކެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ ކާނާ ނުވަތަ ފެނުގެ ޒަރީއާއިން ހަށިގަނޑަށް ވަންނަ އެއްޗެކެވެ.
ޚާއްޞަކޮށް ރަނގަޅަށް ނުދޮވެ ހުންނަ މޭވާ، ފަތްޕިލާވެލި، ހަނދާން (ހާބްސް) އަދި ސަލަޑް ފަދަ ތަކެތިން މި ބަލި ފެތުރެއެވެ. މި ޕެރަސައިޓް ހަށިގަނޑަށް ވަނުމުން ކުޑަ ގޮހޮރަށް އަސަރުކޮށް، ބޭރަށް ހިންގުމާއި، ބަނޑުގައި ރިއްސުމާއި، މޭނުބައިކުރުމާއި، ވަރުބަލިވުން އަދި ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވުން ފަދަ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެއެވެ.
އެޕޯލޯ ހޮސްޕިޓަލްސްގެ ސީނިއާ ކޮންސަލްޓަންޓް ގެސްޓްރޯއެންޓްރޮލޮޖިސްޓް ޑރ. ޖަތިން ޔެގުރުލާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ބަލި ދެނެގަތުމަށް އުނދަގޫވަނީ ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ވަގުތުން ނުފެންނާތީއެވެ.
ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ އެއްޗެއް ކެވޭތާ ގާތްގަނޑަކަށް ހަފުތާއެއްހާ ދުވަސް ފަހުން ނޫނީ ބޭރަށް ހިންގުމާއި ވަރުބަލިވުން ފަދަ އަލާމާތްތައް ފެންނާކަށް ނުފަށާނެއެވެ. މިއީ އާންމު ކާނާ ވިހަވުމާ މި ބަލި ތަފާތުވާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ. އާދައިގެ އިންފެކްޝަންތަކުން މަދު ގަޑިއިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ބަލިވި ނަމަވެސް، މި ބަލި ހަށިގަނޑުގައި ހުރެގެން ހަފުތާތަކަކަށް ދެމިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.
"ކުރިން ދޮވެފައި" ހުރި ކަމަށް ލޭބަލް ޖަހާފައި ހުންނަ ތަކެތިވެސް ބޭނުންކުރުމުގެ ކުރިން އަލުން ދޮވުމަކީ ރައްކާތެރިގޮތް ކަމަށް ޑޮކްޓަރުން ވިދާޅުވޭ -- ފޮޓޯ/ މެޑިކަލްޑެއިލީ
ޔަޝޯދާ ހޮސްޕިޓަލްސްގެ ޑރ. ޖީއާރް ސްރީނިވާސް ރާއޯ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މި ބައްޔަށް ފަރުވާ ކުރުމަށްޓަކައި ޚާއްޞަ އެންޓިބަޔޮޓިކްތަކެއް ހަތް ދުވަހާއި 10 ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް ބޭނުންކުރަން ޖެހެއެވެ.
އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ދީފިނަމަ ހަފުތާއެއް ނުވަތަ ދެ ހަފުތާ ތެރޭގައި ބަލިމީހާ ރަނގަޅުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް ފަރުވާ ނުދީފިނަމަ، ހަ ހަފުތާއަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހަށް ބަލި ދެމިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމަށް ޑރ. ސްރީނިވާސް ވިދާޅުވެއެވެ.
މި ބަލި ދެނެގަތުމަކީ އަބަދު ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އާދައިގެ ބަނޑުގެ ބަލިތަކާ ބައެއް އަލާމާތްތައް އެއްގޮތްވުމުން، މިއީ ސައިކްލޮސްޕޯރާކަން ޔަގީންކުރުމަށްޓަކައި ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތީގެ ޚާއްޞަ ޓެސްޓުތަކެއް ނުވަތަ ޕީސީއާރް ޓެސްޓު ހަދަން ޖެހެއެވެ. އެހެންކަމުން، ބަލީގެ ކުރީކޮޅު މިކަމަށް ޝައްކުކޮށް ޓެސްޓު ހެދުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ޑޮކްޓަރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މި ބަލި އާންމުކޮށް އިތުރުވަނީ ހޫނު މޫސުމާއި ވިއްސާރަ މޫސުމުގައެވެ. މި ދުވަސްވަރު ދަނޑުވެރިކަމަށް ބޭނުންކުރާ ފެން ތަޣައްޔަރުވުމުގެ ސަބަބުން، ތާޒާ މޭވާއާއި ތަރުކާރީގެ ބާވަތްތަކަށް މި ޕެރަސައިޓްގެ އަސަރު ފޯރައެވެ.
ޚާއްޞަކޮށް ކޮރިއަންޑާ (ކޮތަނބިރި ފަތް)، ބޭސިލް، ފަތްޕިލާވެލި އަދި ބެރީޒް ފަދަ ތަކެތިން މި ބަލި ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.
އިންޑިއާގެ ބަތަލާ ސަބާ އަޒާދު ދާދިފަހުން 'ސައިކްލޮސްޕޯރާ ކަޔެޓަނެންސިސް'އަށް ފަރުވާ ހޯދަނީ -- ފޮޓޯ/ އެންޑީޓީވީ
މީގެ އިތުރުން، ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރި އާއި ދަތުރުފަތުރު އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން މި ބަލި ފެތުރުމުގެ ނުރައްކާ ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ބިރުގަންނަންޖެހޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، ހަށިގަނޑު ދުޅަހެޔޮ މީހުންނަށް އެކަށީގެންވާ ފަރުވާއާއެކު މި ބަލިން ފަސޭހައިން މިންޖުވެވޭނެ ކަމަށް ޑރ. ސްރީނިވާސް ވިދާޅުވިއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ބައެއް ޚާއްޞަ ގްރޫޕްތަކަށް މި ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ކުޑަކުދިންނާއި، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި، ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވެފައިވާ މީހުން ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ މީހުންނަށް ބަލި ޖެހުމުން މާ ގިނަ ދުވަހަށް ބޭރަށް ހިންގުމާއި، ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވުމުގެ އިތުރުން ކާނާގެ މާއްދާތައް ހަށިގަނޑަށް މަދުވުން ފަދަ ސީރިއަސް މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ.
އުފާވެރި ޚަބަރަކީ، މިއީ އެކަކުގެ ގައިން އަނެކަކުގެ ގަޔަށް ފަސޭހައިން ފެތުރޭ ބައްޔެއް ނޫނެވެ. ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް އޮތް އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ އާދައިގެ ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމެވެ.
ޑރ. ސްރީނިވާސް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި ގިނަ ބަޔަކަށް ހެދޭ އެންމެ ބޮޑު ގޯހަކީ ތަރުކާރީއާއި މޭވާ ފަދަ ތަކެތި ރަނގަޅަށް ނުދޮވެ ބޭނުންކުރުމެވެ. "ކުރިން ދޮވެފައި" ހުރި ކަމަށް ލޭބަލް ޖަހާފައި ހުންނަ ތަކެތިވެސް ބޭނުންކުރުމުގެ ކުރިން އަލުން ދޮވުމަކީ ރައްކާތެރި ގޮތެކެވެ. ސަބަބަކީ މި ޕެރަސައިޓަކީ އެކި ތަކެތީގެ ބޭރު ފަށަލައިގައި ދެމިހުރުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ އެއްޗަކަށް ވާތީއެވެ.
ޑޮކްޓަރުން ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ކާނާގެ ރައްކާތެރިކަމާ ބެހޭ ނިޒާމުތައް ވަރުގަދަ ނަމަވެސް، ބައެއް ފަހަރު މިފަދަ ކަންކަން ދިމާވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް 'ސައިކްލޮސްޕޯރާ' އަކީ ފެން ސާފުކުރުމަށް އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ކްލޮރިން ފަދަ މާއްދާތަކަށް ގުޑާ އެއްޗަކަށް ނުވާތީ، މީގެން ރައްކާތެރިވުމަށް އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ އަމިއްލަ ސާފުތާހިރުކަމަށް ދޭ ސަމާލުކަން އިތުރުކުރުމެވެ.