ޔޫކްރެއިންގެ ހަނގުރާމައިގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ޖިންސީ ގޯނާގެ އަމަލުތައް ހިންގާފައިވާ ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ މައްސަލަތައް ގުޅެނީ ރަޝިޔާގެ ސިފައިންނާ ކަމަށް އދ. އިން ނެރުނު ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފިއެވެ.
މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު އާންމުކުރި މި ރިޕޯޓަކީ، ޔޫކްރެއިންގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އދ. ގެ އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ބެހޭ ތަޖުރިބާކާރުން އެއްކޮށްފައިވާ މައުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެކުލަވާލާފައިވާ ރިޕޯޓެކެވެ. މި ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އާންމު ރައްޔިތުންނަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. އަދި ޖިންސީ ގޯނާގެ ގިނަ އަމަލުތައް ހިންގާފައިވަނީ ރަޝިޔާގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފައިވާ ޔޫކްރެއިންގެ އިރުމަތީ އަދި ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކުގައެވެ.
އދ. ގެ ތަޖުރިބާކާރުންނާ ހަވާލާދީ ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވަނީ، މިފަދަ އަމަލުތަކަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ހިލާފު، ހަނގުރާމައިގެ ޖަރީމާތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިދާނެ ކަންކަން ކަމަށެވެ. ރިޕޯޓު އެކުލަވާލުމަށްޓަކައި، އަނިޔާ ލިބުނު ގިނަ ބަޔަކާ އިންޓަވިއުކޮށް، ސިއްހީ ފަރުވާދޭ ފަރާތްތަކުން މައުލޫމާތު ހޯދާފައިވާ ކަމަށް އދ. އިން ބުނެފައިވެއެވެ. އަދި މި މައްސަލަތައް މިނިވަންކަމާއެކު ތަހުގީގުކޮށް، ކުށްވެރިންނަށް އަދަބު ދިނުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުއަށް ވަނީ ގޮވާލާފައެވެ.
ރިޕޯޓުގައި ހިމަނާފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާފައިވާ ޖިންސީ އަނިޔާގެ ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ވަނީ ރެކޯޑުކުރެވިފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ގަދަކަމުން ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމާއި، ޖިންސީ ގޯނާގެ ބިރުދެއްކުން ހިމެނޭ ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހައްޔަރުކޮށްފައިވާ ބައެއް ފިރިހެނުންނަށް ވެސް މިފަދަ އަނިޔާތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް އދ. ގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
ޔޫކްރެއިންގެ ސަރުކާރުން ވަނީ އދ. ގެ މި ރިޕޯޓަށް މަރުހަބާ ކިޔާފައެވެ. ޔޫކްރެއިންގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރަޝިޔާގެ ސިފައިން ހިންގަމުންދާ ލާއިންސާނީ އަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި އިތުރު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ޖެހެއެވެ. އަދި މިފަދަ އަމަލުތައް ހިންގާ ފަރާތްތައް އިންސާފުގެ ކުރިމައްޗަށް ގެނައުމަށް ޔޫކްރެއިންގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން އދ. އާއެކު ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ވެސް އެ ގައުމުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.
އަނެއްކޮޅުން، ރަޝިޔާއިން ވަނީ މި ތުހުމަތުތައް ތަކުރާރުކޮށް ދޮގުކޮށްފައެވެ. ރަޝިޔާގެ އޮފިޝަލުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، އެ ގައުމުގެ ސިފައިން އާންމު ރައްޔިތުންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން އެއްވެސް ހަމަލާއެއް ނުދެއެވެ. އަދި އދ. ގެ ރިޕޯޓަކީ ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކުގެ ނުފޫޒާއެކު، ސިޔާސީ މަގުސަދެއްގައި ނެރެފައިވާ ރިޕޯޓެއް ކަމަށް ވެސް ރަޝިޔާއިން ވަނީ ބުނެފައެވެ. ރަޝިޔާއިން ބުނާ ގޮތުގައި، އެ ގައުމުގެ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންގެ އަމާޒަކީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކެވެ.
ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން، އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ އެކި ޖަމާއަތްތަކުން ވެސް ވަނީ ޔޫކްރެއިންގައި ހިންގަމުންދާ ޖިންސީ ގޯނާގެ މައްސަލަތަކާ މެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. އެމްނެސްޓީ އިންޓަނޭޝަނަލް ފަދަ ޖަމާއަތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، އަނިޔާ ލިބޭ ފަރާތްތަކަށް ބޭނުންވާ ނަފްސާނީ އަދި ސިއްހީ ފަރުވާ ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. ހާއްސަކޮށް ހަނގުރާމަ ހިނގަމުންދާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ސިއްހީ ހިދުމަތްތައް މެދުކެނޑިފައިވުމަކީ މިކަމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އެއް ހުރަސް ކަމަށް އެ ޖަމާއަތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ.
އދ. ގެ ރިޕޯޓުގައި އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ، ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ގެދޮރު ގެއްލިފައިވާ މީހުންނާއި، ރެފިއުޖީންގެ ގޮތުގައި އެހެން ގައުމުތަކަށް ހިޖުރަކުރާ މީހުންނަށް ވެސް ޖިންސީ ގޯނާގެ ނުރައްކާ ބޮޑު ކަމަށެވެ. ބޯޑަރު ހުރަސްކޮށް ދަތުރުކުރާ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން އިންސާނީ ވަގުފާރީގެ އަމަލުތައް ހިންގުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށް ވެސް ރިޕޯޓުގައި އިންޒާރުދީފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެ ފަރާތްތަކަށް ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުމަށް ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.
މި މައްސަލަތައް ތަހުގީގުކުރުމަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓު (އައިސީސީ) އިން ވެސް ދަނީ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ. އައިސީސީން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ޔޫކްރެއިންގައި ހިންގާފައިވާ ހަނގުރާމައިގެ ޖަރީމާތަކާ ގުޅޭ ހެކިތައް އެއްކުރުމުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ވެސް ދަނީ ކުރިއަށެވެ. މީގެ ކުރިން އައިސީސީން ވަނީ ރަޝިޔާގެ ރައީސް ލްލަޑިމިއާ ޕުޓިން ހައްޔަރުކުރުމަށް ވެސް އަމުރެއް ނެރެފައެވެ. އެއީ ޔޫކްރެއިންގެ ކުޑަކުދިން ގަދަކަމުން ރަޝިޔާއަށް ގެންދިޔަ ކަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތުތަކަކާ ގުޅިގެންނެވެ.
އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގައި ވެސް މި ރިޕޯޓާ ގުޅޭގޮތުން ކުރިއަށް އޮތް ހަފުތާގައި މަޝްވަރާކުރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. ނަމަވެސް، ރަޝިޔާއަކީ ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ ވީޓޯ ކުރުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ ދާއިމީ މެންބަރު ގައުމަކަށް ވާތީ، މި މައްސަލައިގައި އދ. އިން ރަޝިޔާއާ ދެކޮޅަށް ހަރުކަށި ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަކީ ނާދިރު ކަމެއް ކަމަށް ރޮއިޓާސް ފަދަ ބައިނަލްއަގުވާމީ މީޑިއާތަކުން ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފައެވެ. މި ރިޕޯޓާ ގުޅިގެން އިތުރު ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމާމެދު ގޮތެއް ނިންމާނީ ސަލާމަތީ މަޖިލީހުގެ ބައްދަލުވުމަށް ފަހުގައެވެ.