ރާއްޖެއަށް ބައެއް ބާވަތްތަކުގެ މަސްތުވާތަކެތި، ވަކި މިންވަރަކަށް ވުރެ އިތުރަށް އެތެރެ ކުރާ މީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ދެވޭ ގޮތަށް، މަސްތުވާތަކެއްޗާ ބެހޭ ގާނޫނަށް ގެނައި އިސްލާހަށް އަމަލުކުރަން ފަށައިފިއެވެ.
ސުޕްރީމް ކޯޓުން މައްސަލަ ނިންމާ ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުވާ ހާލަތުގައި، މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރާ މީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބުދެވޭ ގޮތަށް ގާނޫނަށް އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ބިލު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކޮށްފައި ވަނީ ނިމިދިޔަ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ތިންވަނަ ދުވަހުގައެވެ.
އޭގެ ތިން ދުވަސް ފަހުން، އެ މަހުގެ ހަވަނަ ދުވަހު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުއިއްޒު އެ ބިލު ތަސްދީގު ކުރެއްވިއެވެ. އެ އެ ބިލަށް އަމަލުކުރަން ފަށަން ކަނޑައަޅާފައިވާ ތިން މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތު އިއްޔެއަށް ވަނީ ހަމަވެފައެވެ.
އެ އިސްލާހުގައި ވަނީ ދެ ޝަރުތެއް ފުރިހަމަވާނަމަ، މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރި މީހާގެ މައްޗަށް މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅޭނެ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ފުރަތަމަ ޝަރުތަކީ އެތެެކުރާ މަސްތުވާތަކެތީގެ ބާވަތާއި އެ ތަކެތީގެ ބަރުދަނެވެ. އަދި ދެވަނަ ޝަރުތަކީ އެ މީހަކާއެކު މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރުމެވެ.
މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅޭ މަސްތުވާތަކެއްޗާއި ބަރުދަނަށް ބަލާއިރު:
- އެތެރެކުރާ މަސްތުވާތަކެއްޗަކީ 350 ގްރާމަށްވުރެ އިތުރު ކެނެބިސް ކަމުގައިވުން
- އެތެރެކުރާ މަސްތުވާތަކެއްޗަކީ 250 ގްރާމަށްވުރެ އިތުރު ޑައިމޯފިން ކަމުގައިވުން
- އެތެރެކުރާ މަސްތުވާތަކެއްޗަކީ ކެނެބިސް އަދި ޑައިމޯފިންގެ އިތުރުން ގާނޫނުގައި ބުނާ ޖަދުވަލު އެކެއްގައި ހިމެނޭ މަސްތުވާތަކެތި ނަމަ 100 ގްރާމަށްވުރެ އިތުރު އަދަދަކަށްވުން
ގާނޫނުގައި ވާގޮތުން މަރު ތަންފީޒުކުރެވޭނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މައްސަލަބަލާ ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުން، ހުކުމް ކުރުމުންނެވެ. އަދި ފަނޑިޔާރުންގެ މެދުގައި އިއްތިފާގުނުވާ ހާލަތުގައި އިއްވޭނީ އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލުހުކުމަކާއެކު 100،000 ރުފިޔާއާއި 10 މިލިއަން ރުފިޔާއާއި ދެމެދުގެ ޖޫރިމަނާއެކެވެ.
އެކި މައްސަލަތަކުގައި ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުރި މަސްތުވާތަކެތި ނައްތާލުން: މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރާ މީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ދެވޭ ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ވަނީ ފަށައިފައި -- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ
މިހާރު ގާނޫނުގައި ބުނާގޮތުން އުމުރުދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއްގެ މުއްދަތަކީ 25 އަހަރެވެ. ނަމަވެސް މަޖިލީހުން ގެނެސްފައިވާ އިސްލާހާއެކު މި ގާނޫނުގެ ދަށުން އުމުރަށް ޖަލަށް ލެވޭނީ، ޕޭ ރޯލްގެ ދަށުން ދޫނުކުރެވޭ ގޮތަށް، އަދި މާފުވެސް ނުދެވޭނެ ގޮތަށް އެ މީހެއްގެ އުމުރު ދުވަހަށެވެ.
ނިމުނު ޖަނަވަރީ މަހުގައި ރައީސް ވަނީ، މަސްތުވާތަކެއްޗާ ބެހޭ ގާނޫނަށް އިސްލާހުގެނައި ނަމަވެސް ސަރުކާރުން އެއްވެސް ހާލެއްގައި މަރުގެ އަދަބު ދޭން ބޭނުންނުވާ ކަމަށާއި، އުންމީދަކީ އެއްވެސް މީހަކު އެގޮތަށް އަމަލުނުކުރުން ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.
މަޖިލީހުން އެ އިސްލާހު ފާސްކުރުމުން ބޭރުގެ ގިނަ ޖަމިއްޔާތަކެއްގެ ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވިއެވެ. އަދި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ކުރީގެ ފަނޑިޔާރު ޙުސްނުއްސުޢޫދު ވެސް ވަނީ މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރާ މީހުންނަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އިއްތިފާގާ އެކު މަރުގެ އަދަބުދޭން ފާސްކޮށް، ގާނޫނަކަށް ހެދުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތް ކަމުގައި ގަބޫލުނުކުރައްވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.
ސިންގަޕޫރު ހިމެނޭ ގޮތަށް ބޭރުގެ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި މިހާރުވެސް އަންނަނީ މަސްތުވާތަކެތި އެތެރެކުރާ މީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ދެމުންނެވެ.